klok

Geschiedenis

Op 5 mei 1835 rijdt er voor het eerst een trein in België en op het Europese vasteland. Brussel wordt zo de eerste hoofdstad ter wereld die bediend wordt per trein. In amper 40 jaar tijd wordt er 3 390 km spoorlijn aangelegd in België. In 1846 worden Brussel en Parijs de eerste twee hoofdsteden ter wereld die met elkaar verbonden worden door een spoorlijn. In de XIXe eeuw wordt België, samen met het Verenigd Koninkrijk, een van de belangrijkste exporteurs van spoorwegtechnologie. Van de 16 000 stoomlocomotieven die tussen 1835 en 1939 gebouwd worden door de Belgische industrie, worden er meer dan 10.000 naar de vier uithoeken van de planeet geëxporteerd.

In 1926 richt de Staat de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen op. In 1958 is de nationalisering voltooid. Het spoornet is dan volledig in handen van de staat.

In 2005 worden de spooractiviteiten verdeeld over drie autonome bedrijven. De NMBS-Holding wordt verantwoordelijk voor het personeel, de informatica, de 37 grootste stations en de coördinatie tussen de drie bedrijven. Infrabel, de infrastructuurbeheerder wordt verantwoordelijk voor het onderhoud van de sporen, de modernisering van het net, de seininrichting en het beheer van het treinverkeer. NMBS, de vervoerder of operator, organiseert en commercialiseert het (nationale en internationale) treinaanbod en is verantwoordelijk voor het onderhoud en de modernisering van het rollend materieel.

Begin 2013 beslist de federale regering om de structuur van de spoorwegen te vereenvoudigen. De wet van 30 augustus 2013 voorziet in de fusie tussen de NMBS-Holding en haar dochteronderneming, NMBS. De nieuwe onderneming gaat verder onder de naam NMBS en neemt de juridische structuur van de NMBS-Holding over. Deze nieuwe structuur leidt begin 2014 tot een tweekoppig model, met enerzijds NMBS, de spooroperator, en anderzijds Infrabel, de infrastructuurbeheerder.

Wil je meer weten over de geschiedenis van de Belgische spoorwegen?

In het spoorwegmuseum Train World kan je de markantste gebeurtenissen uit de geschiedenis van de Belgische spoorwegen van gisteren, vandaag en morgen ontdekken.

Tijdslijn

  • 1835: inhuldiging van de lijn Brussel-Mechelen. Eerste trein op het Europese vasteland
  • 1926: oprichting van NMBS
  • 1945: einde van de Tweede Wereldoorlog. Het spoornet bevindt zich in een desastreuze staat
  • 1948: met een lengte van 5 034 km is het NMBS-net het dichtste ter wereld
  • 1952: opening van de Brusselse Noord-Zuidverbinding
  • 1956: afschaffing van 3e klas
  • 1956: NMBS legt de eerste autotrein (slaaptrein) op het Europese continent in
  • 1969: in Brussel wordt het trein- en metrostation Schuman geopend
  • 1977: eerste automatische trainwash
  • 1984: het IC-IR-plan wordt ingevoerd. Voortaan rijden de treinen volgens een vast tijdstip
  • 1994: de Eurostar verbindt Brussel met Londen via de Kanaaltunnel
  • 1996: Thalys wordt opgericht
  • 2005: NMBS wordt de NMBS-groep, met drie bedrijven
- NMBS-Holding, verantwoordelijk voor personeelsbeheer, informatica, de 37 grootste stations en de coördinatie tussen de drie bedrijven
- NMBS: de spooroperator
- Infrabel: de infrastructuurbeheerder
  • 2014: NMBS-Holding en NMBS fusioneren. Dochteronderneming HR Rail wordt opgericht

Infrabel VS. SNCB VS. HR Rail

De verschillende bevoegheden

Infrabel
  • Beheerder van de Belgische spoorinfrastructuur
  • Klanten: de bedrijven die het spoornet willen gebruiken om reizigers (NMBS, Thalys ...) of goederen (Lineas, Euro Cargo Rail, Captrain ...) te vervoeren
  • Onderhoudt het net
  • Moderniseert het net
  • Beheert het treinverkeer
  • Factureert de rijpaden
NMBS
  • Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen
  • Klanten: de reizigers zelf
  • Organiseert het reizigers- en goederenvervoer in België en deels ook internationaal
  • Onderhoudt het rollend materieel
  • Verkoopt vervoerbewijzen
  • Informeert de reizigers (gele affiches, de schermen, de aankondigingen in het station ...)
  • Beheert de stations
  • Securail
HR Rail
  • De juridische werkgever van al het personeel van de twee bedrijven
  • Garandeert de eenheid van het statuut van het spoorpersoneel
  • Werft het personeel van Infrabel en NMBS aan
  • Staat in voor de sociale dialoog
  • Voert het sociaal secretariaat
  • Beheert de pensioendienst