Leven in het station: wanneer stations ook echte ontmoetingsplekken worden
Ontdek hoe NMBS bepaalde beschikbare ruimtes in haar stations een nieuwe functie geeft, afgestemd op de behoeften van reizigers en het lokale leven.
En wat als het station veel meer is dan een overstapplaats?
Elke dag komen er niet alleen reizigers langs in onze stations, maar ook buurtbewoners, werknemers en bezoekers. Ze nemen een centrale plaats in in onze steden en gemeenten, en hun rol evolueert mee met het gebruik, de noden en de verwachtingen van de samenleving.
Bij NMBS vertaalt deze evolutie zich in een duidelijke ambitie: van stations meer open, nuttigere en beter in hun omgeving geïntegreerde plaatsen te maken.
Dat is precies waar het programma “Leven in het station” om draait.
Het programma in beeld
In deze video legt Diederik De Bruycker, Senior Manager Commercial & Temporary Activities bij NMBS, uit hoe het programma “Leven in het station” bepaalde beschikbare ruimtes in stations transformeert.
Beschikbare ruimtes een nieuwe functie geven
Doorheen de tijd zijn bepaalde ruimtes in stationsgebouwen vrijgekomen, vooral in kleinere stations. In plaats van deze onbenut te laten, wil NMBS er een nieuwe invulling aan geven.
Het programma “Leven in het station” heeft als doel deze plekken opnieuw te activeren door er projecten in onder te brengen die nuttig zijn voor reizigers, maar ook voor buurtbewoners. Deze ruimtes kunnen onder meer winkels, diensten, sociale of culturele initiatieven, horecaconcepten, ateliers of mobiliteitsgerelateerde activiteiten huisvesten.
De projecten worden ontwikkeld in samenwerking met steden en gemeenten via projectoproepen. Het doel is activiteiten aan te bieden die inspelen op lokale noden en tegelijk de ervaring in het station verbeteren.
Concrete projecten in het hele land
In de praktijk neemt deze aanpak heel diverse vormen aan. Ruimtes die vroeger een andere bestemming hadden, krijgen opnieuw een functie en worden volledig geïntegreerd in het leven van de buurt.
In Lede is er vandaag een fietsenwinkel gevestigd. In Jambes worden creatieve workshops georganiseerd in het station. In Rochefort-Jemelle zorgt een ontmoetingsplek voor extra dynamiek, terwijl in Brussel-Kapellekerk een keramiekatelier werd ingericht. In Court-Saint-Étienne draagt een lokaal en duurzaam restaurant bij aan het buurtleven. In Ternat zorgt een concept dat een barbershop en een taverne combineert, voor een nieuwe dynamiek in het station.
Naast deze voorbeelden komt de diversiteit van de projecten overal in het land tot uiting. In Diksmuide werd een gezellige plek gecreëerd, waar horeca wordt gecombineerd met producten uit de korte keten, én meteen bijzondere aandacht voor de inclusie van mensen met autisme. In Harelbeke is al meerdere jaren een fairtradewinkel gevestigd in het station, terwijl in La Hulpe een recent postpunt inspeelt op de dagelijkse noden van de buurt.
Het programma zet ook in op lokale en duurzame economie. Zo wordt er in Opwijk gewerkt met een horeca-aanbod op basis van lokale producten en biedt een ambachtelijke winkel in Mont-Saint-Guibert handgemaakte producten aan. In Mechelen-Nekkerspoel is er een gezellige kinderboekhandel gevestigd, terwijl in Liedekerke begeleiding rond voeding bijdraagt aan welzijn en gezondheid.
Sommige stations evolueren bovendien tot echte ontmoetingsplekken. In Walcourt biedt een buurthuis een lokaal activiteitenprogramma en brengt het buurtbewoners op regelmatige momenten samen. In Pépinster brengt een modelspoorclub de oude stationsruimtes opnieuw tot leven, waarbij zelfs elementen uit het spoorverleden behouden blijven.
Elk project is anders, maar ze delen allemaal dezelfde ambitie: het station levendiger, nuttiger en gastvrijer maken.
Een concrete impact voor reizigers en buurten
Door de activiteiten te diversifiëren en de aanwezigheid ter plaatse te versterken, dragen deze initiatieven bij aan een betere algemene stationsbeleving. De plekken worden levendiger, aangenamer en veiliger. Maar de impact reikt verder dan reizigers alleen. Door zich open te stellen voor lokale projecten spelen stations ook een rol in de dynamiek van de wijken. Ze worden ontmoetingsplaatsen waar mensen elkaar kruisen, ervaringen uitwisselen en soms even blijven hangen.
Geleidelijk aan bevestigen ze zich als essentiële plekken in het lokale leven, op het kruispunt van mobiliteit, dienstverlening, lokale economie en sociale verbinding.
